Kalkulator mocy po hybrydzie turbo

Po lewej ustawiasz parametry, po prawej od razu widzisz skutek. Wirniki na rysunkach rosną razem z suwakami.

1. Silnik

Zacznij stąd — reszta liczy się względem tych danych.

Gotowy punkt odniesienia

 

2. Ile chcesz mieć

Przesuń suwak, a kalkulator przeskaluje wszystkie cztery wymiary proporcjonalnie. To scenariusz geometryczny, nie dobór z mapy sprężarki — potem możesz dostroić wymiary ręcznie niżej.

 

3. Wirniki

Rysunki są w jednej skali — szary obrys to stan fabryczny, kolorowy to Twoja przeróbka. Zielony odcinek suwaka to zakres przyjęty w modelu, czerwony — wartości poza nim. To granice założeń modelu, a nie ocena wytrzymałości silnika.

Koło sprężarki

Koło sprężarki, obrys fabryczny i po przeróbce

Wirnik turbiny

Wirnik turbiny, obrys fabryczny i po przeróbce
Szacowana moc — —
Przyrost — —
fabrycznie
—
po przeróbce
—
Szkic charakterystyki — moc w funkcji obrotów
Porównanie przebiegu mocy przed i po przeróbce turbosprężarki

fabrycznie po przeróbce próg doładowania

Wymagane doładowanie
—
—
Przepływ powietrza
—
—
Trim sprężarki
—
—
Moc z litra
—
—

Jak liczone są te wartości

Moc silnika to w praktyce pochodna tego, ile powietrza przez niego przepłynie. Reszta — paliwo, zapłon, doładowanie — jest tylko sposobem na obsłużenie tego powietrza. Poniżej dokładnie te wzory, które siedzą w kalkulatorze.

Schemat turbosprężarki: strona zimna ze sprężarką, korpus łożyskowy z wałem, strona gorąca z turbiną sprężarka strona zimna turbina strona gorąca wał + łożyska powietrze spaliny wspólne obroty

Oba wirniki siedzą na jednym wale, więc pracują z tymi samymi obrotami. Spaliny kręcą turbiną, turbina kręci sprężarką, sprężarka wpycha powietrze do silnika. Stąd bierze się cała zależność między jednym a drugim.

1

Ile powietrza przepuszcza obecna turbina

Punktem wyjścia jest moc fabryczna. Silnik benzynowy z turbo oddaje około 1 KM z każdych 0,11 lb/min powietrza, diesel z 0,13 lb/min, bo pracuje na dużym nadmiarze powietrza.

ṁ₀ = P₀ ÷ w
gdzie w = 9,0 (benzyna) lub 7,6 (diesel) KM na lb/min
2

O ile urosła sprężarka

Gardłem jest inducer, czyli średnica wlotu. Przepustowość rośnie z jego kwadratem, więc wzrost z 41 na 46 mm daje nie 12% więcej powietrza, tylko 26%.

kC = (ci₁ ÷ ci₀)²
3

Czy turbina za tym nadąża

Turbina skaluje się swoim exducerem. Jeśli nie urosła proporcjonalnie, rośnie przeciwciśnienie spalin i część teoretycznego zysku przepada. Jeśli urosła zbyt mocno, moc szczytowa stoi w miejscu, a doładowanie wchodzi później.

kT = (te₁ ÷ te₀)²
k = kC · min((kT ÷ kC)0,3 ; 1,03)
poniżej 0,98·kC model zgłasza dławienie, powyżej 1,25·kC lag — ale funkcja jest ciągła, więc pół milimetra nigdy nie zmienia wyniku skokowo. Wykładnik 0,3 i pułap 1,03 to heurystyka, nie wynik pomiaru.
4

Moc po przeróbce

Nowy przepływ przeliczony z powrotem na konie. Zakres ±12% jest przyjęty umownie — nie został zmierzony na hamowni i mówi tylko tyle, że wynik jest przybliżeniem, nie prognozą. Stała w się przy tym skraca, więc moc zależy wyłącznie od mocy fabrycznej i geometrii kół. Paliwo, pojemność, obroty i współczynnik napełniania wpływają na wymagane doładowanie, próg doładowania i ostrzeżenia — nie na samą moc.

ṁ₁ = ṁ₀ · k
P₁ = ṁ₁ · w (w z kroku 1, k z kroku 3)
czyli P₁ = P₀ · k
5

Jakie doładowanie jest do tego potrzebne

Najpierw ile powietrza silnik połknie sam z siebie, potem ile razy trzeba to zagęścić. To pilnuje, żeby wynik nie oderwał się od fizyki.

ṁNA = V · (n ÷ 2) · VE · 1,184 ÷ 453,6
PR = ṁ₁ ÷ ṁNA
p = (PR − 1) · 1,013 [bar]
6

Kalibracja na Twój silnik

Jeśli podasz fabryczne doładowanie przy obrotach mocy maksymalnej, kalkulator odwraca powyższy wzór i dopasowuje współczynnik napełniania do tego punktu. To współczynnik kalibracji, nie pomiar rzeczywistego napełniania — pochłania też błędy szacowania przepływu i pominięte warunki termiczne. Model odtwarza wtedy podany punkt, ale go nie weryfikuje.

PR₀ = (p₀ + 1,013) ÷ 1,013
VE = ṁ₀ ÷ (ṁNA przy VE=1 · PR₀)
wtedy wymagane doładowanie p₁ = (k · PR₀ − 1) · 1,013
7

Przesunięcie progu doładowania

Cięższy wirnik turbiny rozpędza się wolniej, więc doładowanie wchodzi przy wyższych obrotach. To ta część, którą widać na wykresie jako przesunięcie krzywej w prawo.

n₀ = nmax · 0,40 (diesel) lub · 0,33 (benzyna)
n₁ = n₀ · (te₁ ÷ te₀)1,6
oba ograniczone do [1000 ; 0,95 · nmax] obr/min
8

Dobór wirników pod zadaną moc

Odwrotność kroku drugiego. Każdy z czterech wymiarów mnożony przez ten sam współczynnik, dzięki czemu proporcje zostają nietknięte: trim się nie zmienia, a turbina rośnie razem ze sprężarką. To scenariusz geometryczny, nie dobór — rzeczywisty dobór wymaga mapy sprężarki, stopnia sprężu i sprawności w punkcie pracy.

mnożnik = √(Pcel ÷ P₀)
ci₁ = ci₀ · mnożnik (i tak samo pozostałe trzy)

Trim, czyli liczba opisująca proporcje koła, liczy się tak:

trim = (inducer ÷ exducer)² · 100
Stałe użyte w obliczeniach
WielkośćWartośćSkąd
Gęstość powietrza1,184 g/l20 °C przy 1013 hPa
Ciśnienie otoczenia1,013 barpoziom morza
Funt453,6 gprzelicznik na lb/min
Moc z powietrza9,0 / 7,6 KM na lb/minbenzyna doładowana / diesel
Zakres wyniku±12%przyjęty umownie, niezmierzony
Kiedy suwak robi się czerwony (w pozostałym zakresie jest zielony) — granice założeń modelu, nie ocena wytrzymałości silnika
SuwakPróg
Inducer sprężarkipowyżej wartości, przy której wymagane doładowanie przekracza 1,6 bar
Exducer sprężarkigdy trim wypada poza 45–70
Exducer turbinyponiżej progu dławienia albo powyżej progu lagu (z kroku 3)
Inducer turbinygdy proporcja do exducera wypada poza 1,05–1,35
Docelowa mocpowyżej 110 KM z litra przy dieslu, 150 przy benzynie — ale nie niżej niż 110% mocy fabrycznej, żeby seryjny silnik o wysokiej mocy z litra nie był oznaczany
Współczynnik napełnianiaponiżej 60% albo powyżej 115% — dane silnika przestają się składać

Czym jest wykres, a czym nie jest

Krzywe to szkic poglądowy, nie wynik symulacji. Pokazują zależność, która przy hybrydach jest najważniejsza i najczęściej pomijana: większy wirnik turbiny przesuwa próg doładowania w prawo. Zyskujesz u góry, tracisz na dole. Kształt krzywych jest przybliżony — liczy się różnica między nimi, nie konkretny punkt.

Czego ten model nie potwierdza

Żaden próg ani wykładnik nie został zweryfikowany pomiarami: 0,3 i 1,03 w dopasowaniu turbiny, 0,98 i 1,25 jako granice dławienia i lagu, 1,6 w przesunięciu progu doładowania, 0,40 i 0,33 obrotów mocy maksymalnej jako próg wyjściowy, 400 obr/min w ostrzeżeniu o progu, 1,6 bar i 2,5 bar w ostrzeżeniach o doładowaniu, 3,2 w ostrzeżeniu o stopniu sprężu, 60–115% dla dopasowanego współczynnika napełniania, trim 45–70, stosunek wirnika turbiny 1,05–1,35, 110 i 150 KM z litra oraz 110% mocy fabrycznej przy suwaku celu — to wartości przyjęte po to, żeby narzędzie nadawało się do porównań. Ostrzeżenie znaczy „wychodzisz poza założenia modelu”, a nie „silnik tego nie wytrzyma”.

Czego ten model nie widzi

Przekroju A/R korpusu turbiny, który bywa ważniejszy od samego wirnika. Geometrii i liczby łopatek. Mapy sprężarki, a więc realnej sprawności w konkretnym punkcie pracy. Wydolności intercoolera, wtryskiwaczy, pompy paliwa i wydechu. Jakości mapy sterownika. Każda z tych rzeczy potrafi przesunąć wynik o kilkanaście procent.

Stała 9,0 dla benzyny odpowiada silnikowi doładowanemu na bogatej mieszance; wolnossący zbliżyłby się do 10. Dla jednostek z dwiema turbinami albo z kompresorem model liczy jedno koło — moc wychodzi sensownie, ale doładowanie i dobór opisują pojedynczą sprężarkę, o czym kalkulator przypomina przy takich pozycjach z listy.

Dlatego moc podana jest jako orientacyjny zakres, a nie jedna liczba. To narzędzie do porównywania scenariuszy i odsiewania bezsensownych zestawień — nie do doboru części i nie zamiennik hamowni.